نهضت فارس

فرهنگ خاستگاه: قشقایی، تاریخی

منبع مناسبت‌ها: قشقایی

در ۱۳۲۵ قوام، نخست‌وزیر، اعضای حزب توده را به کابینه‌اش آورد. «بیانیهٔ نهضت مقاومت جنوب» در ۱ شهریور ۱۳۲۵ نیروهای جنوب را به یگانگی در برابر کمونیست‌ها فراخواند و به کابینه آوردن وزیران توده‌ای را خیانت خواند. ناصر خان قشقایی با برادرانش خسرو خان و محمدحسین خان این نهضت را رهبری کرد و بویراحمدی‌ها، ممسنی‌ها، خمسه، لیراوی‌ها، شبانکاره و حیات‌داوودی‌ها به آن پیوستند؛ نقش خان‌های بختیاری زود پایان یافت، چون نقشهٔ حمله‌شان به اصفهان و شیراز لو رفت و سرانشان بازداشت شدند. ایل‌ها کازرون را پس از دوازده روز نبرد در ۱۰ مهر و پادگان بوشهر را در ۱۱ مهر گرفتند. وزیران توده‌ای دسته‌جمعی از کابینه استعفا دادند و سرلشکر زاهدی، که با اختیار کامل برای مذاکره به شیراز فرستاده شده بود، نهضت را با توافقی بر اجرای کامل قانون اساسی، انجمن ایالتی فارس و عفو عمومی پایان داد.