نوروز صیاد

فرهنگ خاستگاه: خلیج فارس، جشن باستانی

منبع مناسبت‌ها: مردم کرانه‌ها و جزیره‌های خلیج فارس

نوروز صیاد، که نوروز دریا و نوروز عرب هم خوانده می‌شود، آغاز سال گاه‌شماری کهن دریانوردی کرانه‌های خلیج فارس است. در قشم این سال ۳۶۵ روز دارد، سی‌وشش دورهٔ ده‌روزه به نام «میهون» و پنج روز افزوده، و سال نو هنگامی است که فصل توفان به پایان می‌رسد و دریا نخستین روز آرامش خود را دارد و دریانوردی و صیادی از نو آغاز می‌شود. جزیره‌نشینان این روز را روز زاده شدن ماهی‌ها و باروری دریا می‌دانند؛ از همین رو هیچ قایقی به دریا نمی‌رود و کسی ماهی و غذای دریایی نمی‌خورد. بامداد پیشانی دام‌ها، نخل‌ها و درِ خانه‌ها را با «گِلَک»، خاک سرخ جزیرهٔ هرمز، نشان می‌زنند تا دام تندرست و بار درختان بهتر شود؛ سپس برای شفا در دریا تن می‌شویند، آب دریا بر سر سالمندان می‌ریزند، جامهٔ نو می‌پوشند و جامه‌های کهنه را به آب می‌اندازند. در خنکای شامگاه مردان در دو صف «رزیف» می‌خوانند و می‌رقصند، و «شوشی‌ها»، دو مرد سیاه‌پوش با چهره‌هایی که با آرد سفید شده و ریش‌هایی از برگ نخل، به میان می‌آیند و نوازندگان را با شاخهٔ نخل دنبال می‌کنند. کانون اصلی آن امروز روستای صیادی کهن سَلَخ در قشم است که از آغاز دههٔ 2000 میلادی هر سال جشن را برگزار می‌کند. «لنج»، قایق چوبی دست‌ساز این کرانه‌ها، در 2011 در فهرست میراث ناملموس نیازمند پاسداری فوری یونسکو ثبت شد، چون قایق‌های فایبرگلاس جای آن را می‌گیرند.