آیین پیر شالیار

فرهنگ خاستگاه: کردی، جشن باستانی

منبع مناسبت‌ها: کرد

مردم هورامان تخت (اورامان تخت)، روستایی کوهستانی در استان کردستان، هر سال در هفتهٔ دوم بهمن، هم‌زمان با جشن سده، «عروسی پیر شالیار» را برگزار می‌کنند، آیینی که به گفتهٔ آنان بیش از ۹۵۰ سال است به یک شیوه برپا می‌شود. مردم محل پیر شالیار را از آخرین مغان زرتشتی می‌دانند. به روایت افسانه، شاه بهار خاتون، دختر کر و لال پادشاه بخارا، در راه رسیدن به او شفا یافت و مردم روستا برای آن دو عروسی بزرگی برپا کردند؛ پیر وصیت کرد که سالگرد آن را هر سال برگزار کنند و هنوز هر خانواده همان کاری را می‌کند که نیاکانش می‌کردند. شب پیش از آیین، گردوهای باغ پیر شالیار میان اهالی پخش می‌شود؛ از بامداد چهارشنبه دام‌هایی که صاحبانشان نذر کرده‌اند جلوی خانهٔ پیر قربانی و گوشتشان پخش می‌شود، آش جو پخته و با هم خورده می‌شود و زنجیره‌های بلند رقصندگان با نوای دف می‌رقصند. در این سه روز اهالی کار خود را کنار می‌گذارند و در شب آخر در خانهٔ پیر شالیار گرد هم می‌آیند. آیین دیگری به نام «کومسای» در اردیبهشت بر سر آرامگاه او برگزار می‌شود.