ویساک (روز بودا)

فرهنگ خاستگاه: بودایی، فرهنگی

منبع مناسبت‌ها: آیین بودا

ویساک یادبود زادروز، روشن‌شدگی و درگذشت بودا و مقدس‌ترین روز سال در آیین بودای تراوادا است؛ مجمع عمومی سازمان ملل در 1999 میلادی با قطعنامهٔ 54/115 آن را به رسمیت شناخت. بوداییان پیش از سپیده‌دم در معبدها گرد می‌آیند، صدقه می‌دهند، هشت پیمان را نگه می‌دارند و خوراک گیاهی می‌خورند؛ در سریلانکا خیابان‌ها را با فانوس می‌آرایند و سازه‌های چراغانی‌شده داستان‌های جاتکه را نشان می‌دهند. در سده‌های پیش از حملهٔ اعراب، آیین بودا در سراسر شرق جهان ایرانی گسترده بود، و آن شی‌گائو، نخستین مترجم شناخته‌شدهٔ متن‌های بودایی به چینی، بنا بر روایت شاهزاده‌ای اشکانی بود که در 148 میلادی در لوئویانگ ساکن شد. در دوران ایلخانان آیین بودا دین رسمی ایران بود و در سراسر قلمرو آنان معبد ساخته شد، تا آن‌که غازان در June 16, 1295 به شرط پشتیبانی نظامی امیر نوروز مسلمان شد. نوروز فرمانی بر ضد دین‌های دیگر صادر کرد و هوادارانش بوداییان و مسیحیان را چنان آزار دادند که آیین بودا در ایران دیگر هرگز برنخاست؛ پیروی از آن ممنوع شد و به راهبانی که معبدهایشان ویران شده بود اجازه دادند به تبت، کشمیر و هند بروند.