شب یلدا

فرهنگ خاستگاه: ایرانی، جشن باستانی

منبع مناسبت‌ها: ترک آذربایجانی، گیلک، ایران، مازندرانی، تالش، آیین زرتشتی

یلدا یا شب چله، شب انقلاب زمستانی، میان واپسین روز آذر و نخستین روز دی است. خانواده‌ها و دوستان تا پاسی از نیمه‌شب بیدار می‌مانند، آجیل و میوه، به‌ویژه انار و هندوانه که سرخی‌شان یادآور سپیده‌دم و گرمای زندگی است، می‌خورند و حافظ و شاهنامه می‌خوانند. یلدا واژه‌ای سریانی به معنای «زایش» است که از مسیحیان شرقی به فارسی رسید؛ «چله» نیز نام چهل روز زمستان بزرگ است که با این شب آغاز می‌شود. تالش‌ها آن را «چله‌شو»، شب چهلم، می‌نامند و با هندوانه، نماد خورشید، انار، حلوای گردو و «چیلیما»، خوراکی از گوشت شکار با لونگی، جشن می‌گیرند؛ خانوادهٔ داماد برای نامزد او هدیهٔ «چله‌شله» می‌فرستد.